Doanh nghiệp tư nhân Việt Nam trước cuộc cách mạng công nghiệp 4.0

Nhận diện những rào cản và thử thách

Theo TS. Lê Tuấn Ngọc, ThS. Hoàng Thị Kim Oanh (2017), cuộc Cách mạng kĩ nghệ lần thứ 4 được kiểm tra sẽ là nền móng để kinh tế chuyển đổi mạnh mẽ từ mô hình dựa vào khoáng sản, cần lao phí tổn thấp sang kinh tế kiến thức.

Các ngành kĩ nghệ sáng tạo tăng trưởng mạnh và chiếm giữ tỷ lệ ngày một cao trong cơ cấu kinh tế so với các ngành sinh sản và dịch vụ truyền thống. Cuộc Cách mạng kĩ nghệ 4.0 dựa trên 3 lĩnh vực chính: Kỹ thuật số (Bao gồm dữ liệu lớn – Big Data, Vạn vật kết nối internet – IoT, trí não nhân tạo – AI); Công nghệ sinh vật học (Ứng dụng trong nông nghiệp, thủy sản, y dược, sản xuất thực phẩm, bảo vệ không gian, năng lượng tái hiện, hóa học và nguyên liệu); Lĩnh vực vật lý (Robot thế hệ mới, in 3D, xe tự lái, các nguyên liệu mới…).

Mới đây, Hãng phân tách kinh tế Business Insider Intelligence đã đưa ra dự đoán, tới năm 2020 nhiều ngành kinh tế căn bản sẽ tăng mạnh đầu tư cho hệ sinh thái IoT với tổng số tiền đầu tư cho các biện pháp IoT áng chừng 6 nghìn tỷ USD. Trong khi đó, theo Công ty nghiên cứu Rand Europe (Anh), tới năm 2020, IoT sẽ đem lại doanh thu tiềm năng đồ sộ cho các ngành trên quả đât vào khoảng từ 1,4 – 14,4 nghìn tỷ USD – tương đương với mức GDP của cả Liên minh châu Âu.

Theo Cục Thông tin Khoa học và Công nghệ Quốc gia vn (2017), Cách mạng kĩ nghệ 4.0 được kiểm tra sẽ vượt ra khỏi diện tích công xưởng, đơn vị (DN) khi vạn vật được kết nối bởi internet.

Cụ thể, chẳng những tất cả máy móc thiết bị trong công xưởng được kết nối với nhau duyệt internet, rất nhiều cảm biến cũng đồng thời được lắp đặt để thu thập dữ liệu, từ đó giúp máy móc có thể “giao du” với nhau mà không cần sự xuất hiện của nhân loại, hay dây chuyền sinh sản sẽ được vận hành tự động một cách ăn nhập ứng với lượng tồn kho.

Các DN sinh sản cụ thể cũng sẽ được kết nối với DN lắp ráp, DN di chuyển, siêu thị phân chia và tiêu thụ để thành một thể phù hợp nhất. Quá trình sinh sản và thời hạn sinh sản được kết phù hợp với mục đích tăng hiệu suất và tối ưu hóa thời kì sinh sản, công suất và chất lượng item trong các khâu phát hành, sinh sản, tiếp thị và thu mua.

Chi phí tổn giao thông chuyên chở và thông báo giao thông sẽ giảm xuống, hậu cần và các chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ trở thành dễ chơi, hiệu quả hơn, khiến các phí tổn thương nghiệp sẽ giảm xuống, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Cuộc cách mệnh này cũng giúp làm tăng năng lực cạnh tranh của DN duyệt tăng năng suất, sản lượng, chất lượng và giảm phí tổn; Khuyến khích đầu tư cho khoa học công nghiệp và item mới; Thúc đẩy thương nghiệp điện tử và hình thành các mô hình kinh doanh mới, cải thiện hiệu quả và tạo ra các loại hình doanh thu mới…

Tuy nhiên, những mường tưởng về viễn tượng thực thụ của cuộc Cách mạng kĩ nghệ 4.0 này để chuẩn bị và tham dự không chỉ đặt ra những bài toán khó cho cơ quan quản lý quốc gia, mà cũng còn cả đối với cộng đồng DN, trong đó, có thể thấy rõ một số thử thách đối với khu vực DN tư nhân như sau:

– Hầu hết các DN chưa chuẩn bị chuẩn bị cho Cách mạng kĩ nghệ 4.0: Hiện tại, nhiều DN vn còn rất tiêu cực với các xu thế mới, họ không hiểu thực chất của cách mệnh kĩ nghệ 4.0, không thấy được tương tác của các xu thế công nghiệp tới ngành, lĩnh vực của mình, không chuẩn bị năng lực để tiếp cận công nghiệp, chuỗi hệ thống hạ tầng…

Một cuộc khảo sát về ý kiến đối với cách mệnh kĩ nghệ 4.0 được Hiệp hội DN nhỏ và vừa (DNNVV) Hà Nội thực hành mới đây với 2.000 hội viên chính thức thuộc Hiệp hội cho thấy, có 55% DN kiểm tra cuộc Cách mạng kĩ nghệ 4.0 sẽ có tương tác rất lớn tới nền kinh tế vn; 23% kiểm tra tương tác thông thường; 11% kiểm tra không tương tác lắm và 10% kiểm tra không tương tác; 6% không biết.

Tuy nhiên, về chiến lược, có tới 79% DN trong số này giải đáp rằng họ chưa làm gì để đón sóng cuộc Cách mạng kĩ nghệ 4.0; 55% DN cũng cho biết đang khám phá, nghiên cứu, 19% DN đã xây đắp kế hoạch, và chỉ có 12% DN đang triển khai. Đối với các DN không quan tâm tới cuộc Cách mạng kĩ nghệ 4.0, 67% DN không thấy tương tác và liên quan nhiều tới DN; 56% cho rằng lĩnh vực hoạt động của DN không bị tương tác nhiều; 76% DN cho rằng chưa hiểu rõ thực chất cuộc Cách mạng kĩ nghệ 4.0, trong khi đó, có tới 54% chưa có nhu cầu quan tâm.

– Bài toán hiệu quả từ tuyển lựa đầu tư công nghiệp: Đầu tư và vận dụng công nghiệp sẽ là nguyên tố tiên quyết quyết định thắng lợi trong cuộc Cách mạng 4.0. Tuy nhiên, trong làn sóng robot hóa, ngoài việc thận trọng trong tuyển lựa đầu tư, DN còn phải hiểu và nhận thức thế mạnh riêng để có quyết định đúng mực nhất, chứ không phải chạy theo thiên hướng.

Các chuyên gia cho rằng, dù robot cấp thiết cho DN sinh sản máy móc tinh tướng, hay những dây chuyền cần tính chính xác, bất biến tuyệt đối, song cần có thêm thời kì thử nghiệm để tìm thấy vận dụng tốt nhất trong cục bộ dây chuyền sinh sản.

– Tạo ra những đổi thay lớn về cung – cầu cần lao trên quả đât và nguy cơ thất nghiệp: Nền kinh tế với trình độ tự động hóa cao và có tính sáng tạo, yên cầu người cần lao phải thích ứng nhanh với sự đổi thay của sinh sản nếu không sẽ bị dôi thừa, bị thất nghiệp. Trong một số lĩnh vực, với sự hiện ra của Robot, dự đoán số lượng viên chức cấp thiết sẽ chỉ còn 1/10 so với hiện thời.

Như vậy, Cách mạng kĩ nghệ 4.0 có thể tạo ra nguy cơ phá vỡ hoạt động trao đổi cần lao trong bối cảnh lực lượng cần lao lớn; lợi thế về nhân lực giá rẻ sẽ mất dần; nguy cơ tụt hậu xa hơn… Đây là thử thách không nhỏ trong bối cảnh cần lao vn đang trong tình trạng trình độ chuyên môn kỹ thuật của cần lao còn thấp, năng suất cần lao thấp, tay nghề và các kỹ năng mềm khác còn yếu…

Để vượt qua những gian truân

Theo Nguyễn Thị Hải Bình (2017), cuộc Cách mạng kĩ nghệ 4.0 có thể tạo ra lợi thế cho những nước đi sau như vn, hình thành và phát hành nhanh nền kinh tế kiến thức, thu hẹp khoảng cách và đuổi kịp những nước đi trước trong khu vực và quả đât duyệt việc thu nhận, làm chủ và vận dụng nhanh vào sinh sản kinh doanh, quản lý những hiện đại, thành quả công nghiệp (kể cả phương thức sinh sản, quản lý). Như vậy, vn có thời cơ lớn để tiếp cận và bước vào cuộc cách mệnh sinh sản mới đang diễn ra trên quả đât.

Nghị quyết số 10-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về phát hành kinh tế tư nhân đặt ra mục đích lưu ý nâng cao chất lượng, hiệu quả kinh doanh trong khu vực kinh tế tư nhân. Phấn đấu tới năm 2020 có ít ra 1 triệu DN; tới năm 2025 có hơn 1,5 triệu DN và tới năm 2030, có ít ra 2 triệu DN.

Tốc độ tăng trưởng của kinh tế tư nhân cao hơn vận tốc tăng trưởng tầm thường của nền kinh tế. Phấn đấu tăng tỷ lệ đóng góp của khu vực kinh tế tư nhân vào GDP để tới năm 2020 đạt khoảng 50%, năm 2025 khoảng 55%, tới năm 2030 khoảng 60-65%. Bình quân thời đoạn 2016-2025, năng suất cần lao tăng khoảng 4-5%/năm.

Phấn đấu nhiều DN tư nhân tham dự mạng sinh sản, chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu. Những mục đích này cũng cần gắn kết và đặt trong bối cảnh tương tác của cuộc cách mệnh kĩ nghệ 4.0 bởi dự đoán viễn tượng cuộc Cách mạng này sẽ không còn xa. Dự kiến, cuối năm nay, các cơ quan thuộc Chính phủ sẽ kiểm tra lại tình hình, định hướng cuộc cách mệnh này để có những tính toán kịp thời cho việc thích ứng với “cơn bão” tự động hóa. Trong bối cảnh đó, nhằm chủ động chuẩn bị trước cho cuộc Cách mạng kĩ nghệ 4.0, cần lưu ý một số vấn đề sau:

Về phí tổna cơ quan quản lý

– Hỗ trợ kinh tế tư nhân đổi thay sáng tạo, hiện đại hoá công nghiệp và phát hành nguồn nhân lực, nâng cao năng suất cần lao. Khuyến khích, hỗ trợ kinh tế tư nhân đầu tư vào các hoạt động nghiên cứu và phát hành, vận dụng, chuyển giao công nghiệp tiền tiến. Phát triển các quỹ hỗ trợ đổi thay sáng tạo và vận dụng công nghiệp. Áp dụng chế độ thuế, hỗ trợ tài chính, tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi ăn nhập với hoạt động nghiên cứu, đổi thay, hiện đại hoá công nghiệp…

– Ưu tiên phát hành các khu công nghiệp cao, các vườn ươm công nghiệp cao và các DN khoa học – công nghiệp. Đẩy mạnh đầu tư, phát hành các cơ sở nghiên cứu khoa học – công nghiệp, hàng ngũ các nhà khoa học. Tăng cường hiệp tác quốc tế trong nghiên cứu phát hành, vận dụng khoa học, công nghiệp; trao đổi, chuyển giao các item khoa học, công nghiệp mới…

– Nhận diện những thế mạnh để có đối sách phù hợp lý. Trong cuộc Cách mạng kĩ nghệ 4.0, vn có kỹ năng lôi cuốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và đầu tư trong nước vào các lĩnh vực sinh sản và lắp ráp thiết bị, linh kiện kỹ thuật số dịch vụ cho sự kết phù hợp kỹ thuật số vào các ngành kĩ nghệ, chuẩn y vn trực tiếp tham dự vào cuộc cách mệnh kĩ nghệ 4.0. Ngoài ra, cuộc cách mệnh này có thể làm dịch chuyển xuất khẩu của vn duyệt phát hành item công nghiệp cao, item kĩ nghệ phụ trợ, góp phần tăng kỹ năng xuất khẩu sang hoạt động trao đổi quốc tế với giá trị tăng thêm cao hơn…

Về phí tổna DN

Để thích ứng với cuộc Cách mạng kĩ nghệ 4.0, các DN trong nước cần phải khởi đầu ngay từ hạ tầng tới các vận dụng công nghiệp thông báo. Cần quy trình hóa, số hóa được các hoạt động sinh sản, kinh doanh quan yếu của DN, tạo ra không gian kết nối, bình an, bình an, từ đó mới vận dụng được các vận dụng sáng dạ, nhân tiện ích hơn của IoT, Cloud, Robot.

Các DN cần nghiên cứu các công nghiệp tiền tiến của Cách mạng kĩ nghệ 4.0 và vận dụng chúng nhằm cải thiện địa điểm trong chuỗi giá trị. Trong mai sau, đổi thay về công nghiệp sẽ tạo ra một phép màu cho dịch vụ cung ứng, cải thiện năng suất và hiệu suất về lâu dài. Các DN phải linh động điều chỉnh item theo nhu cầu người tiêu xài, tích phù hợp các công nghiệp tiền tiến để giản nhân tiện quy trình sinh sản, giảm thời kì giao hàng, rút ngắn vòng đời item nhưng vẫn bảo đảm kỹ năng quản lý sinh sản và chất lượng item, tăng kỹ năng cạnh tranh…

Phát huy vai trò tiền phong, dẫn dắt của các DN công nghiệp thông báo và viễn thông để hỗ trợ các DN trong nước chuyển đổi chóng vánh để bắt kịp cuộc Cách mạng kĩ nghệ 4.0. Bên cạnh việc cung cấp các biện pháp tổng thể về công nghiệp thông báo và viễn thông, DN công nghiệp thông báo cần đầu tư nghiên cứu các vận dụng mới theo các xu thế thế tất của công nghiệp như: IoT, Cloud, AI, Big Data, xu thế bảo mật, xu thế thực tế ảo… Trong đó, mục đích cao nhất là nhằm giúp cho sức cạnh tranh của các DN vn được duy trì và phát hành bởi các hoạt động sinh sản kinh doanh nhân tiện tặn hơn, nhanh hơn, sáng dạ hơn, chất lượng cao hơn, bảo vệ không gian và bình an hơn.

Tài liệu tham khảo:

1. Cục Thông tin Khoa học và Công nghệ Quốc gia (2017), Cách mạng kĩ nghệ 4.0 – Cơ hội và thử thách, Tạp chí Tài chính số kỳ 1 04 tuần 6/2017;

2. ThS. Nguyễn Thị Hải Bình(2017), Chính sách tài chính trong bối cảnh cách mệnh kĩ nghệ lần thứ 4, Tạp chí Tài chính số kỳ 1 04 tuần 6/2017;

3. TS. Lê Tuấn Ngọc, ThS. Hoàng Thị Kim Oanh (2017), Nền kĩ nghệ 4.0 và thử thách đặt ra đối với cần lao vn, Tạp chí Tài chính số kỳ 1 04 tuần 6/2017;

4. Thanh Tâm, Hoài Sâm (2017), Doanh nghiệp và chiến lược “thích ứng 4.0”, Doanh nhân Sài Gòn;

5. Đình Anh (2017), Doanh nghiệp Việt còn tiêu cực với xu thế Cách mạng kĩ nghệ 4.0, Báo điện tử Infonet.